चर र स्थिर मान
चर (variable) भनेको डाटा राख्ने लेबल भएको बाकस हो — तपाईं नाम दिनुहुन्छ र भित्र मान राख्नुहुन्छ। स्थिर मान (constant) भनेको एकपटक तोकेपछि फेर्न नपाइने मान हो।
१. चर घोषणा
चर घोषणा गर्न राख प्रयोग गरिन्छ। प्रकार स्पष्ट लेख्न नपरे पनि हुन्छ — मान हेरेर कम्पाइलर बुझ्छ:
राख नाम = "राम"
राख उमेर = २५
राख उचाई = ५.९
राख सक्रिय = सत्य
चर घोषणा गर्दा भित्रको मान तुरुन्तै दिनुपर्छ। नाम अर्थपूर्ण राख्नुहोस् — उमेर लेख्नुभन्दा उ लेख्दा काम चल्छ तर पढ्न गाह्रो हुन्छ।
२. प्रकार सहित घोषणा
नामभन्दा अगाडि प्रकार पनि तोक्न सकिन्छ:
पाठ नाम = "राम"
पूर्णाङ्क उमेर = २५
दशमलव उचाई = ५.९
सत्यअसत्य सक्रिय = सत्य
राख प्रयोग गर्नुहोस्। विभिन्न प्रकारको विवरण प्रकारहरू ट्याबमा।
३. प्रकार अनुमान (Type Inference)
प्रकार नलेखे पनि कम्पाइलरले मान हेरेर प्रकार आफैं पत्ता लगाउँछ:
राख क = १० # पूर्णाङ्क (integer)
राख ख = ३.१४ # दशमलव (float)
राख ग = सत्य # सत्यअसत्य (bool)
राख घ = "पाठ" # पाठ (string)
राख ङ = ['क'] # सूची (list)
४. मान परिवर्तन
राख ले घोषणा गरिएको चरको मान फेर्न पुन: राख लेख्नु पर्दैन — सीधै असाइन गर्नुहोस्:
राख क = १०
लेख क # १०
क = २० # मान परिवर्तन — राख चाहिँदैन
लेख क # २०
क = क + १ # पुरानो मान प्रयोग गरेर नयाँ गणना
लेख क # २१
दोस्रो पटक राख लेख्नु त्रुटि हो — त्यही नामको चर फेरि घोषणा गर्न मिल्दैन।
५. स्थिर मान (Constants)
स्थिर मान एकपटक तोकिएपछि फेर्न मिल्दैन। तीन वटै कीवर्ड (स्थिर, निश्चित, अन्तिम) एउटै अर्थमा आउँछन् — जसले पढ्न सजिलो लाग्छ त्यो प्रयोग गर्नुहोस्:
स्थिर पाइ = ३.१४१५९
लेख पाइ * २ # ६.२८३१८
निश्चित कक्षा = १०
अन्तिम शहर = "काठमाडौं"
कर_दर) राख्नु राम्रो अभ्यास हो।
६. दायरा (Scope)
चरको दायरा ब्लक-स्तरमा हुन्छ — ब्लक (यदि, जबसम्म, प्रत्येक, कार्य आदि) भित्र घोषणा गरिएका चरहरू ब्लक बाहिर देखिँदैनन्:
राख बाहिर = १
यदि सत्य
राख अन्दर = २
लेख बाहिर # १ — ठीक छ (बाहिरको चर भित्र देखिन्छ)
लेख अन्दर # २ — ठीक छ
अन्त्य
लेख बाहिर # १ — ठीक छ
# लेख अन्दर # त्रुटि — अन्दर ब्लक समाप्त भइसक्यो
नेपाली अंक र अंग्रेजी अंक दुवै चल्ने हुनाले तलको उदाहरण पनि उस्तै छ:
राख क = 100 # अंग्रेजी अंक पनि चल्छ
राख ख = १०० # नेपाली अंक पनि चल्छ
लेख क + ख # 200